Piękno, prawda i dobro cz. 4

Jak w umiejętności prawo ogólne, musi znaleźć zastosowanie do każdej, w jego obrębie leżącej jednostki, tak w sztuce przedstawiona jednostka, musi być skończonym obrazem wszystkich utworów jedno-gatunkowych, inaczej byłaby czymś odosobnionym, dziwacznym, chorobliwym, pod pewnym względem, niedorzecznym. Tu leży punkt zetknięcia umiejętności i sztuki, w pierwszej występuje naprzód ogólna idea (prawo), w drugiej z po za jednostkowego zjawiska wychyla się jego ideał. Ideał rzeczy w jej istocie i formie odszukać, jest najwyższym zadaniem. Zeń płynie miara dla sądu o jednostce. Ponieważ go niema w rzeczywistości, istnieje tylko we fantazji i ulega pojęciom błędnym.

Łatwo stąd poznać w sztuce, jak ona faluje pomiędzy realizmem a idealizmem i jakie jej granice wytyczają z jednej strony trywialna, powszednia rzeczywistość) która osobnego przedstawienia i upamiętnienia sztuką nie warta (jakkolwiek za przyczynieniem się mistrza może nabrać wartości), z drugiej zaś pojęciowość, usiłująca stłumić fałszywym idealizmem jednostkę i przedstawiająca gatunkowe pojęcia z zaniechaniem charakterystycznych cech zjawiska. Sztuka wymaga koniecznie wybitnej, jednostkowej charakterystyki. Nadmiar tejże przechodzi w karykaturę, dziwaczność.

 

Comments

  1. By Reklama